Sınavda nasıl soruluyor?
YDS ve YÖKDİL'in ilk 16 sorusundan dilbilgisi olanların 2–3'ü zaman sorusudur. Boşluklu bir cümle verilir, beş şıkta aynı fiilin farklı zamanları sıralanır; doğru şık cümledeki zaman ipuçlarına (since, by the time, for two decades, ago) ve iki eylemin sırasına bakılarak bulunur. Cloze testte de paragrafın zaman çizgisini bozan şık sorulur.
Sınavın sorduğu ayrımlar
Zaman soruları ezber değil ilişki sorusudur: cümlede iki olay vardır ve şıklar bu iki olayın sırasını farklı anlatır. Sınavın en sık sorduğu dört ayrım şunlardır.
- Present perfect – past simple: "since 2010", "so far", "over the past decade" varsa present perfect; "in 2010", "two years ago", "last week" varsa past simple. İpucu cümlenin içindedir, bulmadan şıkka bakma.
- Past perfect: geçmişteki iki olaydan ÖNCE olanı anlatır. "By the time the rescue team arrived, the villagers had already left." Arrived geçmiş, had left ondan da önce.
- Present perfect continuous: bir süredir devam eden ve hala süren eylem; yanında hemen her zaman "for" ya da "since" gelir. "Researchers have been monitoring the glacier for thirty years."
- Cümle içi zaman uyumu: ana cümle geçmişse yan cümle de geçmişe kayar. "Scientists believed that the species had become extinct."
By the time the vaccine was approved, researchers had tested it on more than forty thousand volunteers.
"By the time" iki geçmiş olayı sıralar: onay geçmiş (was approved), test ondan önce bitmiş → past perfect.
Çözümlü örnek
Should current cost overruns persist, the agency ---- an ageing orbital station for the better part of two decades when its long-delayed successor finally enters service in 2034, despite the station's already dwindling scientific returns.
Will be subsidising yalnızca o anda süren eylemi anlatır; for the better part of two decades ile belirtilen o ana kadarki süreyi karşılamaz.
Has been subsidising bugüne kadar süren eylemi anlatır; 2034'teki gelecek bir ana bağlanamaz.
Would otherwise have subsidised gerçekleşmemiş bir varsayımın sonucunu anlatır; Should ile kurulan gerçek gelecek koşuluyla ve 2034'te gerçekleşecek olayla uyuşmaz.
Will subsidise eylemi gelecekte yapılacak bir şey olarak verir; o ana kadar birikmiş süreyi anlatmaz.
Doğru cevap A
Cümle 2034 yılındaki bir ana kadar yaklaşık yirmi yıl süren bir eylemi anlatır; gelecekteki bir ana kadar süregelen eylem future perfect continuous (will have been subsidising) ile verilir. Should ile kurulan devrik koşul da gerçek bir gelecek olasılığını gösterdiği için will'li yapı uygundur.
Bu tipten 10 soru daha: Dilbilgisi.
Konunun devamı
Uygulamadaki bölümler
- Zaman ipuçları tablosu
- Çözüm yolu
